Elk kind is welkom op de kinderopvang. Dat klinkt logisch. Maar wist je dat dit niet alleen een mooie gedachte is, maar ook een recht? En dat Nederland zich daar officieel aan heeft verplicht?
In 2016 ondertekende Nederland het VN-verdrag Handicap. Daarin staat dat mensen met een beperking recht hebben op gelijkwaardig meedoen in de samenleving. Ook de jongste kinderen. Ook op de kinderopvang. Dat betekent dat een kind met een extra begeleidingsvraag, of dat nu gaat om druk gedrag, een taalontwikkelingsachterstand of een lichamelijke beperking, gewoon recht heeft op een plek bij jou op de groep.
Van verdrag naar groep
Maar tussen een verdrag op papier en de dagelijkse praktijk zit een groot verschil. Het College voor de Rechten van de Mens schreef al in 2021 dat ons systeem voor kinderopvang en voorschoolse educatie onvoldoende is ingericht om inclusie echt waar te maken. De samenwerking met jeugdzorg en gemeenten loopt niet altijd soepel. En de verantwoordelijkheid voor deze kinderen ligt vaak bij de professional op de groep zonder dat daar altijd de juiste middelen of ondersteuning tegenover staan.
De sector is er nog niet uit hoe dit goed geregeld moet worden.
Wat verstaan we eigenlijk onder inclusie?
Inclusie is breder dan je misschien denkt. Het gaat niet alleen om kinderen met een duidelijke diagnose. Een kind met een extra begeleidingsvraag kan een kind zijn met druk of teruggetrokken gedrag, een kind dat de taal nog niet goed spreekt, een kind met een ontwikkelingsachterstand of een kind met een lichamelijke beperking. De grens is niet scherp. En dat maakt het soms lastig om te bepalen wat een kind nodig heeft en wat er in de praktijk mogelijk is.
Wat het onderzoek zegt
Onderzoeker Ruben Fukkink keek in 2025 naar hoe pedagogisch professionals omgaan met kinderen die extra begeleiding nodig hebben. Zijn conclusie is verrassend. Niet het aantal van zulke kinderen op de groep bepaalt hoe zwaar het werk wordt ervaren. Wat wél uitmaakt, is of je weet wat je moet doen. En of je daarin niet alleen staat. Als je je niet gesteund voelt, ervaar je meer druk, ook als de groep objectief gezien niet zwaarder is dan anders. Steun dichtbij op de groep helpt het meeste. Niet een cursus na werktijd, maar iemand naast je die meedenkt op het moment dat het moeilijk wordt.
Wordt vervolgd
Op 11 juni 2026 vindt het Congres Inclusieve Kinderopvang plaats. Daar komen professionals, onderzoekers en beleidsmakers bij elkaar om precies deze vragen te bespreken. Hoe maak je inclusie haalbaar? Waar ligt de grens? En wat heb je als professional nodig om dit goed te doen? We houden het voor je in de gaten.
Wil je jezelf alvast versterken? De Kinderopvang Academie van Ovivio biedt trainingen en coaching die aansluiten op de praktijk van alledag. Zodat je weet wat je doet en er niet alleen voor staat.
Bronnen:
· VN-Verdrag Handicap (2006, geratificeerd door Nederland in 2016)
· College voor de Rechten van de Mens, notitie ‘Op weg naar inclusieve kinderopvang’ (mei 2021)
· Rapport ‘Zorgen voor zorgkinderen in de kinderopvang’, prof. dr. Ruben Fukkink / Samenwerkende Kinderopvang (maart 2025)
· Website congres Inclusieve Kinderopvang
